Türkiye – Belçika – Lüksemburg İlişkileri

Türkiye-Belçika ilişkileri, Belçika’nın 1830 yılında bağımsızlığını kazanmasının ardından kısa bir süre içerisinde başlamış ve günümüze kadar zamanla gelişmeye devam etmiştir. Osmanlı Devleti, 1837 yılında bağımsız Belçika’yı resmen tanımış ve böylelikle diplomatik ilişkilerin başlaması için ilk adım atılmıştır. Bu adımın ardından Osmanlı Devleti ve Belçika arasında 1838, 1840 ve 1862 yıllarında dostluk ve ticaret antlaşmaları imzalanmıştır. Antlaşmalar sonrasında Belçika, İstanbul içerisinde büyükelçilikler ve konsolosluklar açmış ve bu sayede iki ülke arasındaki siyasi ilişkiler sağlamlaşmıştır. Diplomatik alandaki olumlu ilişkilerin ekonomik alandaki ilişkileri ve özellikle Belçika’nın Osmanlı Devleti içerisindeki yatırımlarını da etkilemesiyle beraber iki devlet arasındaki etkileşim Cumhuriyet Dönemi’ne kadar devam etmiştir.

Belçika’nın 1925 yılında yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni tanımasıyla birlikte iki devlet arasındaki ekonomik ve siyasal etkileşim canlanarak devam etmiştir. Bu dönemde iki ülke arasında çeşitli ticari anlaşmalar yapılmış, gümrüklerde ve Türkiye Belçika vatandaşlarının ülkeye girişleri konusunda kolaylaştırma kararları alınmış ve ikamet sözleşmeleri yapılarak ilişkileri olumlu yönden etkileyen gelişmeler yaşanmıştır. Aynı dönemde Türkiye, çeşitli sanayi aletlerini Belçika’dan ithal etmiş ve bununla birlikte Belçika’ya sanayi maddeleri ve mamul maddeler ihraç etmiştir. Türkiye’deki çeşitli demiryolu ve liman ihaleleri de Belçikalı firmalara verilmiştir. Ekonomik gelişmelerin yanı sıra iki ülke arasındaki ilişkiler sadece ticari olmakla kalmamış, iki ülke eğitim, hukuk ve siyasi alanda da birbirinden etkilenmiş ve birbirini desteklemiştir.

1964 yılında Belçika-Türkiye arasında Brüksel’de imzalanan İşgücü Antlaşması’yla birlikte Türkiye’den işçi olarak Belçika’ya çalışmaya giden Türk vatandaşlarının sayısında hızlı bir artış yaşanmıştır. Başta “misafir işçi” olarak anılan Belçika’ya yerleşmiş Türk vatandaşları 1970 yılında turist vizesi almaya hak kazanmış ve böylece ailelerini de Belçika’ya getirme imkanı bulmuşlardır.

2018 yılı verilerine göre Belçika’nın Türkiye’ye ihracatı 2017 yılına kıyasla %6,4 oranında azalarak yaklaşık 5 milyar avroya gerilemiştir. Aynı yılın verilerine göre Belçika’nın Türkiye’den ithalatı %6,7 oranında artarak 4,8 milyar avroya ulaşmıştır.

Lüksemburg ve Türkiye arasındaki ikili ilişki Lüksemburg’da bulunan Türkiye Büyükelçiliği’nin 1987 yılında açılmasıyla başlamıştır. İki ülke arasındaki etkileşim Lüksemburg’un Ankara’da bulunan ve 2011 yılında açılan Büyükelçiliğiyle birlikte daha da gelişmiştir. 2016 verilerine göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 194 milyon dolardır. Mart 2017’de gerçekleşen Türkiye-Lüksemburg İş Forumu’nda önümüzdeki yıllar için ticaret hacmi hedefi 1 milyar dolar olarak belirlenmiştir.